بنام خداوندی که تمام هستی در اختیار اوست
اذَا زُلْزِلَتِ الْأَرْضُ زِلْزَالَهَا
وَأَخْرَجَتِ الْأَرْضُ أَثْقَالَهَا
وَقَالَ الْإِنسَانُ مَا لَهَا
یَوْمَئِذٍ تُحَدِّثُ أَخْبَارَهَا
یَوْمَئِذٍ تُحَدِّثُ أَخْبَزیادی زلزله ها و حوادث ناگهانی وسیله ای جهت انتقام از کسانی است که نسبت به نعمتهای خداوند کفر ورزیده و ناسپاسی نموده اند ،همانند طوفان قوم نوح و تندبادهای قوم عاد.
در واقع این بلایا به منزله امتحانی می باشد که مؤمن صادق را از غیر صادق جدا می کند.
پس شایسته است که شخص مؤمن هنگام مشاهده این نشانه ها به سوی توبه و زیادی ذکر، استغفار و صدقه بشتابد.
استاد دکتور زغلول نجار می گوید:
تمامی حوادث مانند زلزله ها ، آتشفشانها و تند بادها لشکریان خداوندند که برای عقاب گناهکاران، امتحان صالحان و عبرت بازماندگان مسخر گشته اند و فهم ما نسبت به علمی بودن این حوادث سبب این نمی شود که گمان کنیم این حوادث صرفا طبیعی بوده ، و اگر هم این معیار را نپذیریم این موضوع برای ما آشکار است که ما از این حوادث ناگزیریم اگر چه هم بتوانیم وقوع آنرا پیش بینی کرده و یا وسایلی را برای مقابله با آن اختراع کنیم.
و امام علی (کرم الله وجهه) در این باره می فرماید: عذابی نازل نمی شود مگر به خاطر گناه و برطرف نمی شود مگر بوسیله توبه و بازگشت به خدا.
و آیات مختلف عذاب که در کتاب خداوند موجود می باشد همگی به خاطر گناهان بشر بوده است.
از بارزترین آیات قرآنی که از زلزله سخن گفته آیات سوره نحل است آنجا که خداوند متعال می فرماید: :”قد مکر الذین من قبلهم فأتی الله بنیانهم من القواعد فخر علیهم السقف من فوقهم وأتاهم العذاب من حیث لا یشعرون” سوره النحل – ۲۶
« کسانی پیش از ایشان بوده اند که ( از این توطئه ها را داشته اند و) نیرنگها کرده اند ، ولی خدا به سراغ شالوده (زندگی ) آنان رفته است و آن را از اساس ویران کرده است و سقف ( خانه ها) از بالای سرشان بر سرشان فروریخته است و عذاب(دنیا) از جایی بر سرشان تاخته است که انتظارش را نداشته اند»
من وصفی بلیغتر از این آیه نیافته ام که در واقع پاسخی است به مکر انسانهای فریبکار.
پس بر مومنین واجب است که از این حوادث عبرت گرفته و آنرا در میزان صحیح آن که”عقاب نسبت به گناهکاران و امتحان صالحان و عبرت بازماندگان” می باشد قرار دهند.
اما اگر انسان بتواند به هر وسیله اثرات این حوادث را کاهش دهد هیچگونه اشکالی ندارد، اگر چه تا کنون تلاشهایی که در این راه صورت گرفته نتوانسته در برابر آن مقاومت کند و یا از وقوع آن در زمان کافی که بتوان از تلفات آن جلوگیری نمود خبر دهد.
خداوند متعال در آنچه که انجام می دهد و مقدر می کند حکیم و علیم است همانطور که در آنچه که امر می کند و قانون گذاری می کند حکیم و علیم می باشد.
خداوند متعال هر آنچه از نشانه های قدرتش را که بخواهد می آفریند تا بوسیله آنها بندگانش را بترساند و حقی که بر گردن آنها دارد یادآوری نموده و بندگانش را از شرک و مخالفت با اوامرش و ارتکاب نواهی برحذر دارد چنانچه خداوند متعال می فرماید : ” وما نرسل بالآیات إلا تخویفا ” سورة الاسراء – ۵۹
« ما نشانه های خویش ر ا جز برای بیم دادن اجرا نمی سازیم»
وقال عز وجل : ” سنریهم أیاتنا فی الآفاق وفی أنفسهم حتى یتبین لهم أنه الحق أولم یکف بربک أنه على کل شیء شهید ” سوره فصلت- ۵۳ « ما به آنان هرچه زودتر دلایل و نشانه های خود را در اقطار و نواحی و در داخل و درون خودشان به آنان نشان خواهیم داد تا برای ایشان روشن و آشکار گردد که اسلام و قرآن حق است. آیا تنها بسنده نیست که پروردگارت بر هرچیز حاضر و گواه است؟»
، وقال تعالى : ” قل هو القادر على أن یبعث علیکم عذابا من فوقکم أو من تحت أرجلکم أو یلبسکم شیعا ویذیق بعضکم بأس بعض ” سورة الانعام- ۶۵
« بگو: خدا می تواند که عذاب بزرگی از بالای سرتان و یا از زیر پاهایتان بر شما بگمارد و یا اینکه کار را بر شما بهم آمیزد و دسته دسته و پراکنده گردید »
و امام بخاری در صحیحش از جابربن عبدالله رضی الله عنهما از رسول الله صلی الله و علیه وسلم روایت می کند که هنگامی که سخن خداوند ” قل هو القادر على أن یبعث علیکم عذابا من فوقکم ” نازل شد فرمود: ( أعوذ بوجهک )
و شیخ اصفهانی از مجاهد در تفسیر آیه ” قل هو القادر على أن یبعث علیکم عذابا من فوقکم ” روایت می کند که گفت: منظور: صیحه و سنگ و تند باد می باشد و” أو من تحت أرجلکم ” به معنی زمین لرزه و خسف(به درون خود کشیدن) است .
و شکی نیست که زلزله هایی که در این روزها در مکانهای مختلف روی می دهد از جمله آیاتی هستند که خداوند بوسیله آنها بندگانش را می ترساند و تمام زلزله هایی که سبب خسارت و تلفات برای بندگان می شود همگی به خاطر شرک و گناه می باشد. و خداوند متعال می فرماید: ” وما أصابکم من مصیبة فبما کسبت أیدیکم ویعفو عن کثیر ” سورة الشوری -۳۰ « آنچه از مصائب و بلایا به شما می رسد به خاطر کارهایی است که خود کرده اید تازه خداوند از بسیاری گذشت می کند»
وقال تعالى : ” ما أصابک من حسنة فمن الله وما أصابک من سیئة فمن نفسک ” سورة النساء- ۷۹ « آنچه از خیر و خوبی به تو می رسد از خدا است و آنچه بلا و بدی به تو می رسد از خود توست»
و خداوند متعال درباره امتهای گذشته می فرماید: ” فکلا أخذنا بذنبه فمنهم من أرسلنا علیه حاصبا ومنهم من أخذته الصیحة ومنهم من خسفنا به الأرض ومنهم من أغرقنا وما کان الله لیظلمهم ولکن کانوا أنفسهم یظلمون “. سورة العنکبوت- ۴۰ « ما هر یک از اینها را به گناهانشان گرفتیم: برای بعضی از ایشان طوفان همراه با سنگریزه حواله کردیم و بعضی از ایشان را صدایی فرا گرفت و برخی از ایشان را هم به زمین فرو بردیم و برخی دیگر را غرق کردیم خداوند هرگز بدیشان ستم نکرده است و آنان خودشان به خویشتن ستم کردند»
بنابراین بر مسلمانان چه مکلف و غیر مکلف واجب است که به سوی خداوند بازگشته و بر دین خود استقامت بنمایند و از هرآنچه خداوند نهی نموده مانند شرک و گناه دوری کرده تا سلامتی و عافیت از بدیها در این دنیا و آخرت برایشان حاصل شود و خداوند تمام بلاها را از آنها دور نماید و تمام خوبی ها را به آنها عطا نماید چنانچه خداوند متعال می فرماید: ” ولو أن أهل القرى آمنوا واتقوا لفتحنا علیهم برکات من السماء والأرض ولکن کذبوا فأخذناهم بما کانوا یکسبون ” سورة الاعراف-۹۶ « اگر مردمان شهرها و آبادیها ایمان می آوردند و پرهیز می کردند برکات آسمان و زمین را بر روی آنان می گشودیم ولی آنان بتکذیب پرداختند و ما هم ایشان را به کیفر اعمالشان گرفتار و مجازات نمودیم»
و در باره اهل کتاب می فرماید: ” ولو أنهم أقاموا التوراة والإنجیل وما أنزل إلیهم من ربهم لأکلوا من فوقهم ومن تحت أرجلهم ” مائده- ۶۶ « و اگر آنان به تورات و انجیل و بدانچه که از سوی پروردگارشان بر آنان نازل شده است عمل بکنند از بالای سر خود و از زیر پاهای خود روزی خواهند خورد»
و می فرماید: ” أفأمن أهل القرى أن یأتیهم بأسنا بیاتا وهم نائمون أو أمن أهل القرى أن یأتیهم بأسنا ضحى وهم یلعبون أفأمنوا مکر الله فلا یأمن مکر الله إلا القوم الخاسرون ” سوره الاعراف-۹۷-۹۸-۹۹
« آیا مردمان این شهرها وآبادی ها ایمن شده اند که عذاب ما شبانه به سراغ آنان رود در حالی که ایشان غرق در خواب باشند؟ یا اینکه مردمان این شهرها و آبادیها ایمن شده اند از اینکه عذاب ما چاشتگاهان به سراغشان آید در حالی که سرگرم بازی هستند؟ آیا آنان از چاره نهانی و مجازات ناگهانی خدا ایمن و غافل شده اند؟ در حالی که از چاره نهانی و مجازات ناگهانی خدا جز زیانکاران ایمن و غافل نمی گردند»
امام ابن قیم رحمة الله می نویسد: خداوند گاهی اوقات به زمین اجازه تنفس داده که سبب زلزله های بزرگ می شود و در اثر آن برای بندگان حالت ترس و خشیت و توبه و دست کشیدن از معاصی و تضرع به سوی خداوند روی می دهد. چنانچه هنگامی که زلزله می شد بعضی از سلف می گفتند: خداوند شما را تنبیه نمود و عمر بن خطاب رضی الله عنه هنگامی که در مدینه زلزله شد برای مردم خطبه خواند و آنها نصیحت نمود و فرمود: اگر دوباره زلزله تکرار شود با شما نخواهم ماند و اینجا را ترک خواهم نمود.. سخنش به پایان رسید. خداوند رحمتش نماید.
پس بر ما واجب است که هنگام زلزله و دیگر آیات خداوند ازجمله کسوف و تندباد و آتشفشانها به سوی خداوند بازگشته و توبه کنیم و تضرع نموده و از او درخواست عافیت بکنیم. ذکر و استغفار را زیاد انجام داده همانطور که رسول الله صلی الله و علیه وسلم هنگام کسوف فرمود: ” فإذا رأیتم شیئا من ذلک فانزعوا إلى ذکره ودعائه واستغفاره ” جزء من حدیث متفق علیه « هنگامی که چیزهایی از این جمله را مشاهده نمودید پس به ذکر، دعا و طلب آمرزش از او روی بیاورید»
و همچنین مستحب است که به فقرا و مساکین رسیدگی شود و به آنها صدقه داده شود زیرا رسول الله صلی الله و علیه وسلم می فرماید: ” ارحمو ترحموا ” أخرجه الإمام أحمد ، ” الراحمون یرحمهم الرحمن ، ارحموا من فی الأرض یرحمکم من فی السماء ” أخرجه أبو داود والترمذی ، وقوله صلى الله علیه وسلم : ” من لا یرحم لا یرحم ” أخرجه البخاری ومسلم .
« رحم کنید تا مورد رحمت قرار بگیرید» « خداوند رحمان به رحم کنندگان رحم می کند، در زمین رحم کنید در آسمان برشما رحم خواهد شد» «هر آنکش که رحم نکند به او رحم کرده نمی شود»
و از عمربن عبد العزیز روایت شده که هنگامی که زلزله رخ می داد به امرایش نامه می نوشت که صدقه دهید.
ویکی از اسباب سلامتی و در امان ماندن از هر بدی این است که صاحبان قدرت دست نادانان را گرفته و آنها را به راه حق ملزم نمایند و شرع خداوند را در میان آنها اجرا نموده و آنها را امر به معروف و نهی از منکر بنمایند چنانچه خداوند متعال می فرماید: ” والمؤمنون والمؤمنات بعضهم أولیاء بعض یأمرون بالمعروف وینهون عن المنکر ویقیمون الصلاة ویؤتون الزکاة ویطیعون الله ورسوله أولئک سیرحمهم الله إن الله عزیز حکیم ” سورة التوبة-۷۱، « مردان و زنان مؤمن برخی دوستان و یاران برخی دیگرند همدیگر را به کار نیک می خوانند و از کار بد باز می دارند و نماز را چنانکه باید می گذارند و زکات را می پردازند و از خدا و پیغمبرش فرمانبرداری می کنند اینان کسانی اند که خداوند به زودی ایشان را مشمول رحمت خود می گرداند، خداوند توانا و حکیم است»
وقال عز وجل : ” ولینصرن الله من ینصره إن الله لقوی عزیز. الذین إن مکناهم فی الأرض أقاموا الصلاة وآتوا الزکاة وأمروا بالمعروف ونهوا عن المنکر ولله عاقبة الأمور ” سورة الحج-۴۰و۴۱
« و به طور مسلم خدایاری می دهد کسانی را که او را یاری دهند، خداوند نیرومند و چیره است . کسانی هستند که هرگاه در زمین ایشان قدرت بخشیم نماز را برپا می دارند و زکات را می پردازند و امر به معروف و نهی از منکر می نمایند و سرانجام همه کارها به خدا بر می گردد»
وقال سبحانه : ” ومن یتق الله یجعل له مخرجا ویرزقه من حیث لا یحتسب ومن یتوکل على الله فهو حسبه ” سورة الطلاق- ۲و۳
« هر کس هم از خدا بترسد و پرهیزکاری کند خدا را نجات را برای او فراهم می سازد و به او از جایی که تصورش نمی کند روزی می رساند، هر کس بر خداوند توکل کند خدا او را بسنده است»
و رسول الله صلی الله و علیه وسلم می فرماید: ” من کان فی حاجة أخیه کان الله فی حاجته ” متفق علیه ،
« هر کس که به دنبال برآورده نمودن نیاز برادرش باشد خداوند هم نیاز او را برآورده می سازد»
وقال علیه الصلاة والسلام : ” من نفس عن مؤمن کربة من کرب الدنیا نفس الله عنه کربة من کرب یوم القیامة ، ومن یسر على معسر یسر الله علیه فی الدنیا والآخرة ، ومن ستر مسلما ستره الله فی الدنیا والآخرة ، والله فی عون العبد ما کان العبد فی عون أخیه ” أخرجه مسلم
« هرکس از مؤمنی، مشکلی از مشکلات دنیا را برطرف نماید خداوند مشکل آخرت او را برطرف خواهد نمود و هرآنکس که کار کسی را که در تنگنایی قرار گرفته آسان کند خداوند در دنیا و آخرت بر او آسان می گیرد و هرکس که مسلمانی را پرده پوشی کند خداوند او را در دنیا و آخرت پرده پوشی خواهد کرد و خداوند دریاری بنده اش است مادامی که بنده در حال یاری نمودن برادرش می باشد.»
و دراین باب احادیث فراوانند.
و از خداوند می خواهیم که احوال همه مسلمانان را اصلاح نماید و توفیق آگاهی از مسائل دین و استقامت بر آن و بازگشت به سوی او از تمامی گناهان را بدهد و همچنین از او می خواهیم که تمامی حکام مسلمانان را اصلاح نماید و به آنها توفیق اقامه حق و خوار کردن باطل و اجرای شریعت خداوند برای بندگانش را عطا بفرماید و آنها و تمام مسلمانان را از گمراهی فتنه ها و زمزمه های شیطان نجات بدهد .
منبع اصلی:سایت بیداری
إنه ولی ذلک و القادر علیه. وصلى الله وسلم على نبینا محمد ، وآله وصحبه ، ومن تبعهم بإحسان إلى یوم الدین.منبعمممارَهَا ه نه
